Προοδευτική Έκρηξη Τούμπας

Κείμενο για τον θάνατο του 16χρονου ποδοσφαιριστή  Γκιάνα Ασλάν («Άνι») και τη κατάσταση στον ερασιτεχνικό αθλητισμό.

Το μεσημέρι της Κυριακής 27/9, στο γήπεδο της Παναγίας Θάσου, κατά τη διάρκεια αγώνα ποδοσφαίρου της δεύτερης ομάδας του Βύρωνα Καβάλας, για τη Β' Κατηγορία της ΕΠΣ Καβάλας, ο 16χρονος ποδοσφαιριστής Γκιάνα Ασλάν («Άνι»), σε διεκδίκηση της μπάλας κοντά στην πλάγια γραμμή, βγήκε εκτός αγωνιστικού χώρου και χτύπησε με το πίσω μέρος του κεφαλιού του τσιμεντένιο τοιχίο της κερκίδας, το οποίο βρίσκεται σε πολύ μικρή απόσταση από τα όρια του αγωνιστικού χώρου. Ο Άνι πέθανε στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Καβάλας 2 μέρες αργότερα, ένα γεγονός που μας γεμίζει θλίψη και οργή για τα ρημάδια τα γήπεδα, τα μέρη που τόσοι ανθρωποι μικροί και μεγάλοι αθλούνται καθημερινά, μία ακόμα υποβαθμισμένη από το κράτος δημόσια υποδομή, της οποίας η εγκατάληψη σκότωσε ένα 16χρονο παιδί που ήθελε να παίξει ποδόσφαιρο. Την επόμενη μέρα, συμμαθητές/τριες του Άνι, φοιτητές και κάτοικοι της Καβάλας πλημμύρισαν τους δρόμους της πόλης («Για τον Άνι και για τις ζωές μας!»), απαιτώντας να μην χαθεί άλλη ζωή σε γήπεδα που θέτουν σε κίνδυνο τις ζωές μας σε κάθε προπόνηση, σε κάθε αγώνα. Μερικές μέρες μετά, ο Δήμος Παγγαίου ανακοίνωσε την ανάκληση προσωρινών αδειών 11 γηπέδων του δήμου λόγω ακαταλληλότητας και μη ύπαρξη μέτρων ασφαλείας.

 Στη Θεσσαλονίκη και στην υπόλοιπη χώρα τα πράγματα δε διαφέρουν καθόλου. Ως Προοδευτική "Έκρηξη" Τούμπας, όπως και πολλές άλλες ομάδες της πόλης, αθλούμαστε καθημερινά σε γήπεδα παρατημένα και ακατάλληλα για την ασφάλεια μας. Γήπεδα με παρατημένους τάπητες οι οποίοι με τον καιρό φθείρουν, χαλάνε και δίνουν την αίσθηση τσιμέντου προκαλόντας συχνά σοβαρούς τραυματισμούς σε αθλητές/τριες, γήπεδα "κλουβιά" με τοίχους και ξεχαρβαλωμένα σύρματα τα οποία βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από τα όρια του αγωνιστικού χώρου, γήπεδα στα οποία αθλούμαστε με τον φόβο να μη φύγουμε με ταχύτητα έξω από τις 4 γραμμές τους.

  Τον φόβο αυτό έρχεται να οξύνει η απουσία ιατρικού εξοπλισμού και προσωπικού στις δημόσιες αθλητικές εγκαταστάσεις. Οι θάνατοι των Ηλία Μπρέλλα (20 χρονών), Σάκη Σαράντη (46 χρονών) το 2023 σε Καρδίτσα και Ναύπλιο και ο θάνατος του 21χρονου στην Ηλιούπολη το 2021 δεν αποτέλεσαν κάποια "άτυχα" περιστατικά αλλά το αποτέλεσμα της μη ύπαρξης αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών (AED) και ιατρικού προσωπικού στα γήπεδα, μία βασική προϋπόθεση για την οποία το κράτος και οι περισσότερες δημοτικές αρχές δεν μερίμνησαν ποτέ. Ακόμα και σήμερα μετά τη θέσπιση νόμου για υποχρεωτική ύπαρξη τουλάχιστον δύο απινιδωτών στα γήπεδα, η οποία ήρθε μετά από τις πιέσεις που δέχθηκε η ΕΠΟ απο τοπικές κοινωνίες και αθλητές/τριες μετά τα γεγονότα του 2023, η κατάσταση δεν έχει αλλάξει κυρίως στην επαρχία. Μετά τον θάνατο του 16χρονου Άνι, τέσσερις νομοί (ΕΠΣ Καβάλας, Ξάνθης, Φλώρινας και Θράκης) προχώρησαν σε αναστολή των πρωταθλημάτων για λόγους ασφαλείας καθώς τα περισσότερα γήπεδα δεν παρέχουν βασικό ιατρικό εξοπλισμό όπως απινιδωτές και ιατρούς και ορισμένες εγκαταστάσεις δεν διαθέτουν καν χώρο για πρόσβαση ασθενοφόρου. Με λίγα λόγια η πραγματικότητα είναι ίδια, άθληση και παιχνίδι σε "ματωμένα terrain". 

 Τα δημόσια γήπεδα άθλησης όπως γενικότερα ο αθλητισμός στη χώρα είναι άλλο ένα κοινωνικό αγαθό, βασικό στην ανθρώπινη ζωή, παραμελημένο και υποβαθμισμένο από κάθε θεσμικό παράγοντα. Η εμπορευματοποίηση του αθλητισμού, η είσοδος μεγάλων κεφαλαίων και η μετατροπή του σε προϊόν καταναλώσιμο, δομημένο για να φέρνει κέρδη σε συνδυασμό με τις κρατικές πολιτικές που την εξυπηρετούν, αποτελούν έναν μεγάλο παράγοντα της υποβάθμισης του. Μέσα στην αρένα του εμπορικού αθλητισμού, ο εκάστοτε κρατικός μηχανισμός λειτουργεί ως μεσολαβητής συμφερόντων του κεφαλαίου, ανοίγοντας τον δρόμο σε τηλεοπτικά μονοπώλια, στοιχηματικές εταιρείες και ιδιωτικούς επενδυτές. Οι κυβερνήσεις, αριστερές ή δεξιές, δεν διαχειρίζονται τον αθλητισμό ως δικαίωμα της κοινωνίας. Τον διαχειρίζονται ως επιχείρηση που πρέπει να «αξιοποιηθεί». Νόμοι υπέρ των επενδυτών, φορολογικά κίνητρα, παραχωρήσεις δημόσιας περιουσίας, όλα προς τα κέρδη. Έτσι όποια χρηματοδότηση ή γενικότερα μέριμνα υπάρχει για τον αθλητισμό, καταλήγει να διοχετέυεται στη βιομηχανία που αποφέρει κέρδη στις εταιρείες που επενδύουν σε αυτόν χωρίς να δίνεται ούτε ευρώ για συντήρηση ή ανακαίνιση δημόσιων αθλητικών εγκαταστάσεων, στήριξη ερασιτεχνικών αθλητικών σωματείων ή παροχή ιατρικών εξοπλισμών.

Μαζί με τις αθλητικές εγκαταστάσεις και τις υποδομές, τα ερασιτεχνικά σωματεία στον αθλητισμό δέχονται αλλεπάλληλα χτυπήματα από τις πολιτικές αυτές. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι σύλλογοι οδηγούνται σε διάλυση, καθώς αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στα δυσβάσταχτα γραφειοκρατικά, λειτουργικά και νομοθετικά κόστη, τα οποία ουδέποτε καλύπτονται από τις ελλειπείς έως ανύπαρκτες χρηματοδοτήσεις του Υπουργείου Αθλητισμού και των τοπικών αυτοδιοίκήσεων. Τα βασικά λειτουργικά έξοδα για τη συντήρηση ενός σωματείου έχουν εκτοξευθεί, ενώ τα παράβολα συμμετοχής στα πρωταθλήματα, οι ετήσιες συνδρομές στις ομοσπονδίες και τα έξοδα έκδοσης δελτίων αυξάνονται διαρκώς. Παράλληλα, η πρόσφατη θέσπιση της υποχρεωτικής πιστοποίησης των σωματείων μέσω του ψηφιακού Μητρώου (e-Kouros) και των μητρώων προπονητών, σε συνδυασμό με την επιβολή επίσημης μισθοδοσίας και εργοδοτικών εισφορών, συνεπάγεται με δυσανάλογα μεγάλες φορολογικές, ασφαλιστικές και λογιστικές επιβαρύνσεις. Τα ερασιτεχνικά σωματεία μετατρέπονται βίαια σε "μικρές" επιχειρήσεις με τεράστια έξοδα και χωρίς πόρους απο το κράτος ή τους δήμους για να αντεπεξέλθουν σε αυτά. Έτσι, μόνο στον Νομό Θεσσαλονίκης, δεκάδες ερασιτεχνικά σωματεία έχουν διαλυθεί ή αδρανοποιηθεί πλήρως από την πανδημία μέχρι σήμερα, ενώ στην ελληνική επαρχία η κατάσταση είναι χειρότερη, με ολόκληρα χωριά και περιοχές να μένουν χωρίς ομάδες και υποδομές, καθιστώντας αδύνατη την πρόσβαση της κοινωνίας στον αθλητισμό. Η εικόνα που μας αφήνουν όλα αυτά είναι ότι η άθληση παύει πλέον να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό και μετατρέπεται σε μια εμπορευματοποιημένη βιομηχανία, η οποία αφήνει πίσω της τα απομεινάρια ετοιμόρροπων εγκαταστάσεων χωρίς μέτρα ασφαλείας, χωριά και πόλεις χωρίς ομάδες και γήπεδα - φαντάσματα. Όλα αυτά επισημαίνουν για άλλη μία φορά πως μπροστά στα κέρδη των εταιρειών οι ζωές μας δεν έχουν τόση σημασία. Ένα μοτίβο που παρατηρούμε σε κάθε δημόσια υποδομή, από τον αθλητισμό μέχρι την παιδεία, την υγεία, την εργασία, τους σιδηρόδρομους.

Αντιλαμβανόμενοι/ες πως κανένα θεσμικό όργανο δεν μπορεί να εγγυηθεί καμία ασφάλεια και ποιότητα στις ζωές μας, δεν μπορούμε να μείνουμε άπραγοι/ες περιμένοντας κάποιον "σωτήρα" να έρθει και να σώσει την κατάσταση. Οφείλουμε να ασκούμε με κάθε τρόπο πιέσεις στους ιθύνοντες, δημιουργώντας ρωγμές στις πολιτικές που υποβαθμίζουν τη δημόσια άθληση και θέτουν τις ζωές μας σε κίνδυνο για χάρη των κερδών. Παράλληλα, παίρνουμε την κατάσταση στα χέρια μας, αυτοοργανωνόμαστε, στεκόμαστε εμπόδιο στην κοινωνική και υλική παρακμή των γηπέδων και χτίζουμε ένα συλλογικό πλαίσιο εντός και εκτός γραμμών στο οποίο πραγματοποιούμε δράσεις, συνεισφέρουμε στην ασφαλή και προσβάσιμη άθληση και μαχόμαστε ενάντια σε κάθε θεσμικό παράγοντα που καθιστά τις ζωές μας αναλώσιμες. Για να μην υπάρξει ποτέ ξανά άλλο παιδί νεκρό από την εγκληματική αδιαφορία των θεσμών. Για τον Άνι.

ΓΗΠΕΔΑ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

16 ΧΡΟΝΩΝ ΝΕΚΡΟΣ

ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΑΝΙ